Θέμα: Σχόλια αναφορικά με το πακέτο προτάσεων του Υπουργού Υγείας για την αυτονόμηση των δημόσιων νοσηλευτηρίων

Προς Υπουργό Υγείας Δρα Γεώργιο Παμπορίδη

Αξιότιμε κ. Υπουργέ,

Με την παρούσα η Συντεχνία μας υποβάλλει τα σχόλια της επί της πρότασης που μας υποβάλατε αναφορικά με τα εργασιακά ζητήματα του Κλάδου των Νοσηλευτών, στο πλαίσιο του Οργανισμού Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας, ο οποίος θα ιδρυθεί με βάση τις πρόνοιες του Νομοσχεδίου περί Ίδρυσης Οργανισμό Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας Νόμο του 2016:
Ως πρώτο σχόλιο θα θέλαμε να εκφράσουμε την ικανοποίησή μας που ο Υπουργός Υγείας ειδικότερα και η Πολιτεία γενικότερα, αναγνωρίζουν την πανεπιστημιακή παιδεία των νοσηλευτών και ότι πρέπει να αξιολογούνται με επιστημονικά κριτήρια, στη βάση ενός αντικειμενικού συστήματος αξιολόγησης. Ας μην λησμονούμε ότι η ΠΑ.ΣΥ.ΝΟ πρωτοστάτησε και απαίτησε την αλλαγή της αξιολόγησης του νοσηλευτικού προσωπικού σε σχέση με την επιστημονικότητά του.
Δυστυχώς, όμως, επισημαίνουμε ότι για ακόμη μια φορά δεν βλέπουμε την επιστημονικότητα του Κλάδου να αντικατοπτρίζεται και στις οικονομικές απολαβές/αποζημιώσεις ανάλογα με την πραγματική προσφορά και συνεισφορά των νοσηλευτών στον τομέα της Υγείας. Προτείνεται μια επιστημονική ειδική κλίμακα, η οποία δεν ξέρουμε πού βασίστηκε και πώς αξιολογήθηκε.

Θεωρούμε ορθό και δίκαιο όπως η αναγνώριση των ακαδημαϊκών μας προσόντων γίνει με την ένταξή μας στις επιστημονικές δομές της Δημόσιας Υπηρεσίας με ό,τι αυτό συνεπάγεται και η ίδια διαδικασία να ακολουθηθεί στο πλαίσιο του αυτόνομου νοσηλευτηρίου.

Ωστόσο, μας βρίσκει αντίθετους η αρχή της ατομικής διασύνδεσης της πραγματικής προσφοράς και παραγωγικότητας με την αμοιβή των εργαζομένων και την αναγνώριση από τον εργοδότη, δηλαδή την εισαγωγή προσωπικών συμβολαίων αντί συλλογικών συμβάσεων που θα συνομολογηθούν μέσα από τον διάλογο με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις.

Οι αμοιβές των εργαζομένων καθώς επίσης και οι αυξήσεις/ανταμοιβές τους θα πρέπει να αφορούν όλο το σύνολο των εργαζομένων και όχι ατομικά τον καθένα και θα πρέπει κατοχυρώνονται από συλλογικές συμβάσεις, οι οποίες θα καθορίζονται σε συνεργασία και μέσα από τον διάλογο με τις συντεχνίες.

Σε περίπτωση που ο εργοδότης/οργανισμός θέλει να επιβραβεύσει/αναγνωρίσει τους εργαζόμενους για τις υπηρεσίες/προσφορά τους, τότε η αμοιβή των εργαζομένων μπορεί να καθορίζεται με ένα πρόσθετο ποσό από εκείνο που καθορίζεται από τις συλλογικές συμβάσεις.

Βλέπουμε, δυστυχώς, είτε άθελα είτε ηθελημένα να γίνεται μια προσπάθεια κατάργησης των συλλογικών συμβάσεων που ισχύουν μέχρι σήμερα σε Ημικρατικούς Οργανισμούς αλλά και του ρόλου του συνδικαλιστικού κινήματος.

Δεν διαφωνούμε με την πρόθεση του Υπουργού Υγείας να δώσει ένα πρόσθετο επίδομα σε νοσηλευτές, οι οποίοι εργάζονται σε υπηρεσίες και τμήματα αυξημένης φροντίδας ή αυξημένου βαθμού δυσκολίας, αλλά θα πρέπει να ξεκαθαριστεί άμεσα ποια τμήματα θα αμείβονται με αυτό το πρόσθετο επίδομα.

Είναι ξεκάθαρο ότι για κάποιο χρονικό διάστημα το οποίο δεν καθορίζεται και κανένας δεν ξέρει πόσο θα διαρκέσει, θα εργοδοτούνται στον οργανισμό δυο «κατηγορίες» υπαλλήλων, αυτοί που απασχολούνται με το υφιστάμενο καθεστώς και αυτοί που θα προσληφθούν από τον Οργανισμό στη βάση συμβάσεων ορισμένου χρόνου. Επίσης είναι ξεκάθαρο ότι οι δύο αυτές κατηγορίες υπαλλήλων δεν θα απολαμβάνουν τους ίδιους όρους εργασίας αλλά διαφορετικούς. Αντιλαμβάνεται κανείς τα τεράστια προβλήματα που θα δημιουργούνται στον χώρο εργασίας, όταν υπάλληλοι που εκτελούν τα ίδια καθήκοντα και ενδεχομένως έχουν και τα ίδια προσόντα, θα έχουν διαφορετικούς όρους απασχόλησης. Ακόμη αναφέρουμε ότι από καθαρά νομικής άποψης το γεγονός αυτό παραβιάζει την αρχή της ισότητας και της ίσης μεταχείρισης στην εργασία και θα πρέπει να εξεταστεί από το Υπουργείο Υγείας, το οποίο και είναι υπόχρεο να δώσει λύσεις.

Αναμένουμε όπως η επίσημη πλευρά μας δώσει τον κατάλογο με τα κίνητρα που θα παραχωρηθούν στους δημόσιους υπαλλήλους, οι οποίοι και θα αποφασίσουν να συμβληθούν με τον αυτόνομο οργανισμό, ώστε να τύχουν επεξεργασίας, αξιολόγησης και να συμφωνηθούν.

Δεν έχουμε αντιληφθεί τη σημασία της πρότασης, η οποία αναφέρει ότι «στο χρονικό διάστημα που θα συνυπάρχει στον Οργανισμό το προσωπικό με δημοσιοϋπαλληλική ιδιότητα με το προσωπικό με συμβόλαια, η δομή ανέλιξης θα αναπροσαρμόζεται ανάλογα με το πώς διαφοροποιείται το προσωπικό που θα μεταβαίνει από τη Δημόσια Υπηρεσία στον Οργανισμό». Πώς καθορίζεται η έννοια του «ανάλογα», ποιος θα αποφασίζει τι είναι ανάλογο και πώς κατοχυρώνεται ότι δεν θα υπάρξει αυθαιρεσία και σκοπιμότητα στις αποφάσεις που θα ληφθούν;

Σχόλια για θέσεις και δομή του αυτόνομου οργανισμού

Αναφορικά με τις θέσεις και τη δομή του Οργανισμού η πρόταση είναι εντελώς ασαφής και κενή περιεχομένου. Το μόνο που αναφέρει είναι ότι όλα θα εξαρτηθούν από τον προϋπολογισμό του Οργανισμού. Έχουμε την εντύπωση ότι βάζετε το αμάξι μπροστά από το άλογο. Αντί το Συμβούλιο του Οργανισμού να καθορίσει με σαφήνεια και με λεπτομέρεια τη διάρθρωση του Οργανισμού σε όλες του τις προεκτάσεις και να ζητήσει να εγκριθεί ο ανάλογος προϋπολογισμός, γίνεται το αντίθετο, δηλαδή το Συμβούλιο θα αναμένει να δει τον προϋπολογισμό τον οποίον θα του εγκρίνουν για να δημιουργήσει τις ανάλογες θέσεις και τη μισθοδοσία.

Παρατηρούμε ότι παραχωρούνται υπερεξουσίες στο εκάστοτε Συμβούλιο όσον αφορά εργασιακά ζητήματα και γενικότερα θέματα που αφορούν στους εργαζόμενους. Η ΠΑ.ΣΥ.ΝΟ δηλώνει ότι θα διεκδικήσει και θα διαφυλάξει ως κόρη οφθαλμού όλα τα δικαιώματα που μας παρέχει ο Νόμος για διαπραγμάτευση των όρων εργασίας του προσωπικού και των απολαβών του, και δεν θα επιτρέψουμε σε καμία περίπτωση στο Συμβούλιο να αποφασίζει αυθαίρετα.

Προσλήψεις

Σύμφωνα με την πρότασή σας οι προσλήψεις στον Οργανισμό θα γίνονται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και θα ανανεώνονται αυτόματα με τη λήξη τους. Είναι, όμως, νομοθετικά κατοχυρωμένο και έχει επιβεβαιωθεί και με σωρεία αποφάσεων από το Δικαστήριο ότι, μετά την πάροδο 30 μηνών, οι συμβάσεις αυτές καθίστανται αορίστου διαρκείας. Πώς προτίθεται ο Οργανισμός να αντιμετωπίσει αυτή την κατάσταση; Θα εργοδοτεί υπαλλήλους με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και θα τους απολύει πριν συμπληρωθούν οι 30 μήνες για να μην μετατρέπονται σε αορίστου διαρκείας;

Δηλώνουμε κάθετα εναντίον των συμβάσεων ορισμένου χρόνου διάρκειας γιατί καταστρατηγείται κάθε έννοια συλλογικότητας, συνδικαλιστικής οργάνωσης και δεοντολογίας. Η καλή πρακτική προβλέπει συμβόλαια αόριστου χρόνου με περιοδική ανανέωση των όρων και αναπροσαρμογή ωφελημάτων. Τα συμβόλαια αορίστου χρόνου θα πρέπει να περιλαμβάνουν την απαλλαγή από τις διατάξεις του νόμου για το πλεονάζον, δηλαδή κανένας υπάλληλος δεν απολύεται ως πλεονάζον προσωπικό.

Δοκιμαστική περίοδος

Στο τέλος της δοκιμαστικής περιόδου ο διορισμός κρίνεται οριστικά με τρόπους που αποφασίζει το Συμβούλιο. Τι ακριβώς εννοείται «κρίνεται οριστικά με τρόπους που αποφασίζει το Συμβούλιο»; Παρατηρούμε και εδώ ότι παρέχονται εξουσίες προς το Συμβούλιο με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Βαθμίδες ανέλιξης

Όσον αφορά στο Νοσηλευτικό Προσωπικό (Junior Nurse) (EK-1) θεωρούμε ότι με τη συμπλήρωση των 30 μηνών εργασίας και την υπογραφή του αορίστου συμβολαίου τους, θα πρέπει αυτόματα να προβιβάζονται στην ΕΚ-2 και επομένως να απολαμβάνουν τις ίδιες μισθολογικές απολαβές όπως το νοσηλευτικό προσωπικό της ΕΚ-2, νοουμένου ότι η δομή μισθοδοσίας των εργαζομένων στο αυτόνομο νοσηλευτήριο θα είναι ισότιμη με την πανεπιστημιακή δομή μισθοδοσίας της δημόσιας υπηρεσίας.

Αναφορικά με το καθηκοντολόγιο του νοσηλευτικού προσωπικού που, όπως αναφέρετε, παραμένει το ίδιο, υποδεικνύουμε ότι επί του παρόντος δεν υπάρχει καθηκοντολόγιο του νοσηλευτικού προσωπικού, παρά μόνο ο Κώδικας Πρότυπης Νοσηλευτικής Πρακτικής. Αντιμισθία

Αναφορικά με το Επίδομα Κλινικής Υπηρεσίας (ΕΚΥ) το οποίο θα παραχωρείται ως σταθερό ποσό, η άποψή μας είναι ότι αυτό το ποσό θα πρέπει να λαμβάνεται από όλους τους νοσηλευτές, με την παρέλευση των 30 μηνών εργασίας στον Οργανισμό, ανεξάρτητα με το Τμήμα στο οποίο εργάζονται.

Επίσης το ποσό αυτό θα πρέπει να παραχωρείται ως πρόσθετο του βασικού μισθού και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρείται επίδομα. Ο λόγος είναι ότι τα επιδόματα δεν συνυπολογίζονται για συνταξιοδοτικούς σκοπούς, και επίσης κατά το παρελθόν ήμασταν μάρτυρες σε περιπτώσεις κατά τις οποίες επιδόματα έτυχαν πρόσθετης αποκοπής πέραν των αποκοπών στους μισθούς που έγιναν στο προσωπικό της δημόσιας υπηρεσίας.

Επιμόρφωση

Ο κάθε αυτόνομος οργανισμός θα πρέπει να παρέχει, να διασφαλίζει και να διοργανώνει για τους εργαζόμενους του εκπαιδευτικά προγράμματα και σεμινάρια, με σκοπό την ενημέρωσή τους για τις νέες εξελίξεις (Νοσηλευτικές, Ιατρικές, Φαρμακευτικές) στον τομέα της Υγείας και σε εξειδικευμένους τομείς ανάλογα με το τμήμα που εργάζεται ο κάθε υπάλληλος. Τα έξοδα για την επιμόρφωση των εργαζομένων να βαρύνουν αποκλειστικά τον εργοδότη που θα πρέπει να επενδύει στο προσωπικό του.

Θα πρέπει να καθοριστεί εκπαιδευτική άδεια κάθε χρόνο για τους εργαζόμενους, ώστε να μπορούν να παρακολουθούν εκπαιδευτικά συνέδρια τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό.

Απολαβές, επιδόματα και άλλα οικονομικά ωφελήματα εργαζομένων Μισθοί

Τι σημαίνει στο κεφάλαιο «μισθοί» η αναφορά σε διάφορα όπως ο τιμάριθμος, προσαυξήσεις κ.λπ;

Κατανομή ωραρίου

Το ωράριο απασχόλησης των εργαζομένων είναι ήδη κατοχυρωμένο μέσα από τη νομοθεσία και τους κανονισμούς που διέπουν τη Δημόσια Υπηρεσία και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα και δεν μπορεί να συζητηθεί οτιδήποτε πέραν από αυτό που εφαρμόζεται τώρα.

Άδεια ανάπαυσης

Να ισχύσει ό,τι ισχύει στη δημόσια υπηρεσία σύμφωνα με τον περί αδειών νόμο. Άδεια ασθενείας

Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό ότι η συνολική άδεια που δικαιούται ο κάθε υπάλληλος είναι δέκα μέρες τον χρόνο, όταν στη Δημόσια Υπηρεσία οι μόνιμοι υπάλληλοι δικαιούνται 42 μέρες άδεια τον χρόνο και οι αορίστου 28 μέρες τον χρόνο, και άλλες 14 μέρες μετά από την έγκριση του Ιατροσυμβουλίου.

Επίσης ένας οργανισμός φροντίζει με ευαισθησία τα θέματα υγείας και ειδικά τα μακροχρόνια ζητήματα των εργαζομένων του. Εισηγούμαστε όπως το επίδομα ασθενείας από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων καταλήγει στον Οργανισμό, ο οποίος να αναλαμβάνει να καλύπτει την αμοιβή τού εν ασθένεια εργαζομένου, και να μην εξαρτάται από τις χρονοβόρες διαδικασίες που λειτουργούν στη δημόσια υπηρεσία.

Πειθαρχικός έλεγχος

Οι κανόνες λειτουργίας της δημόσιας υπηρεσίας, όπως ο πειθαρχικός έλεγχος, θα πρέπει να αξιολογηθούν και να προσαρμοστούν στις ανάγκες του νέου Οργανισμού.

Στελέχωση μετά τη λειτουργία του Οργανισμού

Αναφορικά με τη στελέχωση των δημόσιων νοσηλευτηρίων μας είχε ζητηθεί από το Υπουργείο Υγείας και έχουμε εδώ και καιρό καταθέσει γραπτώς, σε συνεργασία με τον ΠΑΣΥΝΜ, εμπεριστατωμένη και τεκμηριωμένη μελέτη που αφορά στη στελέχωση των νοσηλευτηρίων. Θεωρούμε αδιανόητο να γίνει αυτονόμηση των νοσηλευτηρίων και μετά στελέχωσή τους.

Όπως είχε αναφέρει/τονίσει κατ’ επανάληψη ο Υπουργός Υγείας τα δημόσια νοσηλευτήρια θα στελεχώνονταν προ της αυτονόμησης, ώστε να είναι σε θέση να ανταπεξέρχονται στο ανταγωνιστικό περιβάλλον. Θεωρούμε ότι ο κυριότερος τρόπος θωράκισής τους είναι η στελέχωση με επαρκές και εξειδικευμένο προσωπικό.

Γενική τοποθέτηση επί της πρότασης του Υπουργού

Μετά λύπης μας και μετά την ενδελεχή μελέτη που έτυχε η πρόταση του Υπουργού Υγείας από το Διοικητικό Συμβούλιο και τους Νομικούς Συμβούλους της Συντεχνίας μας, θεωρούμε ότι η πρόταση είναι γενική και ασαφής, παρουσιάζει πολλά κενά, δεν ρυθμίζει αρκετά ζητήματα τα οποία και παραμένουν ανοικτά.

Δεν γίνεται επίσης οποιαδήποτε αναφορά ότι τα θέματα για τα όποια υπάρχει ασάφεια, κενό ή διαφωνία, θα ρυθμιστούν κατόπιν περαιτέρω διαβουλεύσεων και ανταλλαγή απόψεων με τις συντεχνίες.

Η Συντεχνία μας έχει επίδείξει αρκετή υπομονή και σοβαρότητα μέχρι τώρα, προσήλθε στον διάλογο τόσο με το Υπουργείο Υγείας όσο και με το Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού του Υπουργείου Οικονομικών και έχει καταθέσει γραπτώς και τεκμηριωμένα απόψεις για όλα τα θέματα και ζητήματα, εκεί και όπου ζητήθηκε η συνεισφορά μας.

Θεωρούμε ότι έχουμε προ πολλού ξεπεράσει και εξαντλήσει τα χρονοδιαγράμματα που καθορίζονται στο πλαίσιο της συμφωνίας της 31ης Μάρτιου 2016, μόνο και μόνο για να μην δημιουργήσουμε προβλήματα στον τομέα της Υγείας που ήδη νοσεί και παραμένει προβληματικός και υποβαθμισμένος.Θεωρούμε ότι έχουμε προ πολλού ξεπεράσει και εξαντλήσει τα χρονοδιαγράμματα που καθορίζονται στο πλαίσιο της συμφωνίας της 31ης Μάρτιου 2016, μόνο και μόνο για να μην δημιουργήσουμε προβλήματα στον τομέα της Υγείας που ήδη νοσεί και παραμένει προβληματικός και υποβαθμισμένος.
Όμως, σε περίπτωση που η επίσημη πλευρά δεν βελτιώσει τις προτάσεις της, και δεν καλύψει κατά τρόπο σαφή και εμπεριστατωμένο τις ασάφειες και τα κενά, είμαστε υποχρεωμένοι εκ των πραγμάτων να αντιδράσουμε δυναμικά, προασπίζοντας τα συμφέροντα των υφιστάμενων νοσηλευτών αλλά και τα δικαιώματα των νεοεισερχόμενων νοσηλευτών στους αυτόνομους οργανισμούς. Είμαστε στη διάθεσή σας για πρόσθετες διευκρινίσεις.

Με εκτίμηση,

Παναγιώτης Γεωργίου
Γενικός Γραμματέας ΠΑ.ΣΥ.ΝΟ

Θεοφανώ Παπαστεφάνου
Βοηθός Γενικός Γραμματέας ΠΑ.ΣΥ.ΝΟ

Κοινοποίηση:
Υπουργό Οικονομικών κ. Χάρη Γεωργιάδη
Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Οικονομικών κ.Χρίστο Πατσαλίδη